Zważ styropian przed zakupem. Przekonasz się wstępnie czy jest dobrej jakości – radzi inż. Anna Kuliś z PCBC w Gdańsku.
Pani inżynier, jak w składzie budowlanym klient może przekonać się o tym czy kupuje dobry styropian?
Najłatwiejszym sposobem oceny, czy styropian, który zamierzamy kupić spełni nasze oczekiwania jest weryfikacja informacji załączonych przez producenta.
Bardzo ważnym jest sprawdzenie, czy wyrób został prawidłowo oznakowany. Wyroby budowlane, dla których istnieją normy europejskie zharmonizowane z dyrektywą 89/106/EWG (w przypadku wyrobów ze styropianu EPS jest to norma PN-EN 13163), mogą być wprowadzone do obrotu i stosowane w budownictwie jeżeli zostały opatrzone przez producenta znakiem CE (producenci krajowi mogą stosować oznakowanie znakiem budowlanym B). Oznakowanie to wskazuje, że wyrób jest zgodny ze zharmonizowaną częścią normy oraz, że producent przeprowadził z wynikiem pozytywnym ocenę zgodności wyrobu.
Dodatkowo na etykietach, zazwyczaj zamieszczanych na opakowaniach wyrobów, znajdziemy dane producenta, nazwę wyrobu, zakres jego zastosowania oraz dane techniczne umożliwiające identyfikację cech i deklarowanych właściwości użytkowych styropianu, co pozwala na ocenę, czy dany wyrób jest odpowiedni do zamierzonego przez klienta zastosowania, a także na porównanie parametrów użytkowych styropianów oferowanych przez innych producentów.
W miejscu zakupu w łatwy sposób ocenić też można wygląd zewnętrzny płyt styropianowych, ich barwę, prostokątność oraz sprawdzić czy płyty się nie kruszą lub nie wypadają z nich „perełki” styropianu.
Podstawowymi parametrami określającymi wyroby ze styropianu są: współczynnik przewodzenia ciepła (lambda λ) dla odmian fasadowych oraz naprężenia ściskające przy 10% odkształceniu (CS) dla odmian podłogowych. Bezpośrednim sposobem stwierdzenia, czy te parametry dla danego typu styropianu są zgodne z deklaracją producenta, są niestety kosztowne badania laboratoryjne. Istnieje jednak sposób pośredni. Cechy te są bowiem skorelowane z gęstością wyrobu. Im wyższa jest gęstość pozorna styropianu, tym niższy jest współczynnik przewodzenia ciepła i wyższe są wartości naprężeń ściskających.
Krzywe korelacji pokazujące zależność współczynnika przewodzenia ciepła oraz naprężeń ściskających od gęstości zawiera Norma PN-EN 13163.
Przez taki pośredni pomiar – sprawdzenie jego wagi – możemy, nawet w składzie budowlanym, z pewnym przybliżeniem, określić, czy wyrób spełni nasze wymagania w zakresie deklarowanych wartości współczynnika przewodzenia ciepła i naprężeń ściskających.
Zdarza się, że wartości deklarowane przez producentów na opakowaniach nie są zgodne z rzeczywistymi właściwościami wyrobów. Co wtedy, kiedy styropian jest za lekki, a producent upiera się, że pozostałe parametry, jak przewodność cieplna (lambda) lub naprężenia ściskające (CS) są w porządku?
Wyroby ze styropianu wprowadzone na rynek powinny posiadać takie właściwości, aby poprawnie zaprojektowany i zrealizowany obiekt budowlany spełniał wymagania podstawowe określone w dyrektywie budowlanej, przede wszystkim oszczędności energii i odpowiedniej izolacyjności cieplnej przegród. Norma PN-EN 13163 wskazuje odpowiednie poziomy i klasy jakie spełnić musi wyrób ze styropianu produkowany fabrycznie, tak aby spełnione zostały wymagania podstawowe. Polska Norma PN-B-20132 orientacyjnie wskazuje minimalne wartości gęstości oraz pozostałych parametrów jakie spełniać musi wyrób w zależności od jego zastosowania.
Producent wyrobu budowlanego poprzez wystawienie deklaracji zgodności oświadcza, na swoją wyłączną odpowiedzialność, że wyrób jest zgodny ze specyfikacją techniczną – w tym przypadku normą PN-EN 13163.
Należy więc pamiętać, że badanie gęstości nie jest podstawowym badaniem wskazującym na spełnienie wymagań danego typu wyrobu, i wg normy PN-EN 13163 stosuje się je wyłącznie do badań pośrednich. Pewność dają jedynie pełne badania laboratoryjne.
Spośród dwóch paczek – tej o niższej wadze niż normowa oraz tej o wadze zgodnej z krzywą gęstości – bezpieczniej jest wybrać tą cięższą. Istnieje wyższe prawdopodobieństwo spełnienia przez nią pozostałych, tzw. deklarowanych parametrów technicznych. Oczywiście możliwe jest, że przy zbyt niskiej gęstości pozostałe parametry będą zgodne z wymaganiami, ale z praktycznego punktu wiedzenia zbyt niska gęstość, czyli ciężar paczki styropianu, powinien być dla klienta wyraźnym sygnałem do zachowania ostrożności.
W przypadku więc, gdy producent twierdzi, że pomimo niskiej wartości gęstości pozostałe parametry są zgodne z deklarowanymi, należy poprosić go o udostępnienie wyników badań danej partii wyrobu lub zlecić takie badania odpowiedniemu laboratorium.
Inż. Anna Kuliś jest kierownikiem Laboratorium Wyrobów Budowlanych Oddziału Badań i Certyfikacji w Gdańsku Polskiego Centrum Badań i Certyfikacji S.A.
Wywiad jest częścią akcji informacyjnej związanej z wprowadzeniem w Polsce Programu Gwarancji Jakości Styropianu przygotowanego przez Polskie Stowarzyszenie Producentów Styropianu.
Program Gwarancji Jakości Styropianu PSPS jest dobrowolną inicjatywą producentów, którzy chcą wyeliminować problem oferowania konsumentom płyt styropianowych dla budownictwa nie spełniających deklarowanego poziomu parametrów technicznych. Transparentna, precyzyjna i rygorystycznie przestrzegana procedura ma zapewnić pełną obiektywność wyników kontroli i badań. Produkty, które korzystnie przejdą weryfikację techniczną w ramach Programu Gwarancji Jakości Styropianu PSPS otrzymają specjalne certyfikaty jakości.
Polskie Stowarzyszenie Producentów Styropianu jest organizacją pozarządową skupiającą 23 firmy reprezentujące ponad 70 procent rynku styropianu w Polsce. Istnieje od 2009 roku. Do celów statutowych organizacji należy, między innymi, integracja polskich producentów styropianu oraz dbanie o dobrą jakość wyrobów styropianowych wprowadzanych do obrotu.
Więcej informacji o działalności PSPS oraz tabelkę z wagami styropianu dla różnych zastosowań można znaleźć pod adresem: www.producencistyropianu.pl
Pani inżynier, jak w składzie budowlanym klient może przekonać się o tym czy kupuje dobry styropian?
Najłatwiejszym sposobem oceny, czy styropian, który zamierzamy kupić spełni nasze oczekiwania jest weryfikacja informacji załączonych przez producenta.
Bardzo ważnym jest sprawdzenie, czy wyrób został prawidłowo oznakowany. Wyroby budowlane, dla których istnieją normy europejskie zharmonizowane z dyrektywą 89/106/EWG (w przypadku wyrobów ze styropianu EPS jest to norma PN-EN 13163), mogą być wprowadzone do obrotu i stosowane w budownictwie jeżeli zostały opatrzone przez producenta znakiem CE (producenci krajowi mogą stosować oznakowanie znakiem budowlanym B). Oznakowanie to wskazuje, że wyrób jest zgodny ze zharmonizowaną częścią normy oraz, że producent przeprowadził z wynikiem pozytywnym ocenę zgodności wyrobu.
Dodatkowo na etykietach, zazwyczaj zamieszczanych na opakowaniach wyrobów, znajdziemy dane producenta, nazwę wyrobu, zakres jego zastosowania oraz dane techniczne umożliwiające identyfikację cech i deklarowanych właściwości użytkowych styropianu, co pozwala na ocenę, czy dany wyrób jest odpowiedni do zamierzonego przez klienta zastosowania, a także na porównanie parametrów użytkowych styropianów oferowanych przez innych producentów.
W miejscu zakupu w łatwy sposób ocenić też można wygląd zewnętrzny płyt styropianowych, ich barwę, prostokątność oraz sprawdzić czy płyty się nie kruszą lub nie wypadają z nich „perełki” styropianu.
Podstawowymi parametrami określającymi wyroby ze styropianu są: współczynnik przewodzenia ciepła (lambda λ) dla odmian fasadowych oraz naprężenia ściskające przy 10% odkształceniu (CS) dla odmian podłogowych. Bezpośrednim sposobem stwierdzenia, czy te parametry dla danego typu styropianu są zgodne z deklaracją producenta, są niestety kosztowne badania laboratoryjne. Istnieje jednak sposób pośredni. Cechy te są bowiem skorelowane z gęstością wyrobu. Im wyższa jest gęstość pozorna styropianu, tym niższy jest współczynnik przewodzenia ciepła i wyższe są wartości naprężeń ściskających.
Krzywe korelacji pokazujące zależność współczynnika przewodzenia ciepła oraz naprężeń ściskających od gęstości zawiera Norma PN-EN 13163.
Przez taki pośredni pomiar – sprawdzenie jego wagi – możemy, nawet w składzie budowlanym, z pewnym przybliżeniem, określić, czy wyrób spełni nasze wymagania w zakresie deklarowanych wartości współczynnika przewodzenia ciepła i naprężeń ściskających.
Zdarza się, że wartości deklarowane przez producentów na opakowaniach nie są zgodne z rzeczywistymi właściwościami wyrobów. Co wtedy, kiedy styropian jest za lekki, a producent upiera się, że pozostałe parametry, jak przewodność cieplna (lambda) lub naprężenia ściskające (CS) są w porządku?
Wyroby ze styropianu wprowadzone na rynek powinny posiadać takie właściwości, aby poprawnie zaprojektowany i zrealizowany obiekt budowlany spełniał wymagania podstawowe określone w dyrektywie budowlanej, przede wszystkim oszczędności energii i odpowiedniej izolacyjności cieplnej przegród. Norma PN-EN 13163 wskazuje odpowiednie poziomy i klasy jakie spełnić musi wyrób ze styropianu produkowany fabrycznie, tak aby spełnione zostały wymagania podstawowe. Polska Norma PN-B-20132 orientacyjnie wskazuje minimalne wartości gęstości oraz pozostałych parametrów jakie spełniać musi wyrób w zależności od jego zastosowania.
Producent wyrobu budowlanego poprzez wystawienie deklaracji zgodności oświadcza, na swoją wyłączną odpowiedzialność, że wyrób jest zgodny ze specyfikacją techniczną – w tym przypadku normą PN-EN 13163.
Należy więc pamiętać, że badanie gęstości nie jest podstawowym badaniem wskazującym na spełnienie wymagań danego typu wyrobu, i wg normy PN-EN 13163 stosuje się je wyłącznie do badań pośrednich. Pewność dają jedynie pełne badania laboratoryjne.
Spośród dwóch paczek – tej o niższej wadze niż normowa oraz tej o wadze zgodnej z krzywą gęstości – bezpieczniej jest wybrać tą cięższą. Istnieje wyższe prawdopodobieństwo spełnienia przez nią pozostałych, tzw. deklarowanych parametrów technicznych. Oczywiście możliwe jest, że przy zbyt niskiej gęstości pozostałe parametry będą zgodne z wymaganiami, ale z praktycznego punktu wiedzenia zbyt niska gęstość, czyli ciężar paczki styropianu, powinien być dla klienta wyraźnym sygnałem do zachowania ostrożności.
W przypadku więc, gdy producent twierdzi, że pomimo niskiej wartości gęstości pozostałe parametry są zgodne z deklarowanymi, należy poprosić go o udostępnienie wyników badań danej partii wyrobu lub zlecić takie badania odpowiedniemu laboratorium.
Inż. Anna Kuliś jest kierownikiem Laboratorium Wyrobów Budowlanych Oddziału Badań i Certyfikacji w Gdańsku Polskiego Centrum Badań i Certyfikacji S.A.
Wywiad jest częścią akcji informacyjnej związanej z wprowadzeniem w Polsce Programu Gwarancji Jakości Styropianu przygotowanego przez Polskie Stowarzyszenie Producentów Styropianu.
Program Gwarancji Jakości Styropianu PSPS jest dobrowolną inicjatywą producentów, którzy chcą wyeliminować problem oferowania konsumentom płyt styropianowych dla budownictwa nie spełniających deklarowanego poziomu parametrów technicznych. Transparentna, precyzyjna i rygorystycznie przestrzegana procedura ma zapewnić pełną obiektywność wyników kontroli i badań. Produkty, które korzystnie przejdą weryfikację techniczną w ramach Programu Gwarancji Jakości Styropianu PSPS otrzymają specjalne certyfikaty jakości.
Polskie Stowarzyszenie Producentów Styropianu jest organizacją pozarządową skupiającą 23 firmy reprezentujące ponad 70 procent rynku styropianu w Polsce. Istnieje od 2009 roku. Do celów statutowych organizacji należy, między innymi, integracja polskich producentów styropianu oraz dbanie o dobrą jakość wyrobów styropianowych wprowadzanych do obrotu.
Więcej informacji o działalności PSPS oraz tabelkę z wagami styropianu dla różnych zastosowań można znaleźć pod adresem: www.producencistyropianu.pl
