Połączenie technologii z przyrodą, zielone elewacje i dachy pokryte roślinnością. Dzięki ścisłej współpracy architektów z ekspertami Reynaers Centrum Nauk Przyrodniczych w holenderskim Groningen w niczym nie przypomina typowego budynku uniwersyteckiego z salami wykładowymi. „Przyrodnicze” jest nie tylko z nazwy – zielone jest w nim niemal wszystko.

Nowo powstałe Centrum Nauk Przyrodniczych, należące do Instytutu Matematyki i Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu w Groningen, stanowi część kompleksu Zernike, przekształcanego obecnie w „ekologiczny kampus”. Sztywny, właściwy dla dużego miasta plan ulic zostanie wzbogacony bardziej przyjaznymi dla studentów elementami: ścieżkami dla pieszych, żywopłotami i drzewami; zostanie także ograniczony ruch drogowy.

Centrum Nauk Przyrodniczych zostało zaprojektowane jako gigantyczne sklepione przejście, dające dostęp do leżącego za nim obszaru przyrodniczego. Obiekt składa się z dwóch ukośnie nachylonych części, pokrytych zielonymi dachami stopniowo wyłaniającymi się z podłoża. Na wysokości od czwartej do najwyższej, dziewiątej kondygnacji, dwie części budynku połączone są ze sobą za pomocą mostu biegnącego nad parkiem. Ta trójelementowa kompozycja wpłynęła również na rozmieszczenie trzech obszarów badań naukowych: botaniki, zoologii i badań podstawowych.

Przyroda „wkroczyła” także do sal wykładowych, laboratoriów i biur. Projektując układ pomieszczeń, architektka projektu Tanja Buijs-Vitkova zaplanowała niczym niezakłócony widok na otoczenie oraz zielone, porośnięte rozchodnikiem dachy. Dzięki zastosowaniu świetlików dachowych, do pomieszczeń dociera więcej naturalnego światła. Promienie słoneczne odgrywają również dużą rolę w koncepcji energooszczędnych instalacji – klimatyzacja regulowana jest za pomocą zrównoważonego podziemnego systemu akumulacji ciepła.

Elewacja kompozytowa
Najbardziej charakterystycznym elementem Centrum Przyrodniczego są jednak – zasłaniające stalową konstrukcję – zielone elewacje kompozytowe, w projektowanie których Reynaers został zaangażowany już we wstępnej fazie projektu. Przejrzyste panele elewacyjne, specjalnie opracowane na potrzeby tej inwestycji, zostały wykonane z płyty poliestrowej wzmocnionej włóknem szklanym. W elementach prefabrykowanych (3,3 x 3,6 m) należało zamontować ponad 1.200 aluminiowych ram okiennych. Okna nie tylko różniły się wysokością, lecz były także nieregularnie rozmieszczone. Szczególnym wyzywaniem okazało się utworzenie strukturalnych, wodoszczelnych połączeń pomiędzy oknami a panelami elewacji, z uwzględnieniem wpływu zmian temperatury na elementy kompozytowe i ramy okienne.

W wyniku współpracy doradcy ds. elewacji, architektki projektu oraz ekspertów Reynaers, zostało opracowane rozwiązanie w postaci połączeń zatrzaskowych. Klipsy montażowe ze stali nierdzewnej, zamontowane w otworach okiennych paneli kompozytowych, umożliwiły proste umieszczanie aluminiowych elementów elewacyjnych poprzez wciskanie ich od zewnątrz. Sprężystość klipsów mocujących pozwoliła również zredukować efekty rozszerzania i kurczenia się elementów. Natomiast wodoszczelność elewacji zagwarantowały gumowe uszczelki w krańcowych ramach profili oraz wewnętrzny system odwadniania.

Rodzaj zastosowanych ram okiennych ostatecznie zredukowano do czterech typów elementów elewacyjnych (A, B, C, D), bazujących na systemie ECO Reynaers. Elementy typu A (3.268 x 600 mm) i typu B (3.268 x 800 mm), z których wykorzystywano odpowiednio 486 i 465 jednostek, to elementy ze stałym przeszkleniem izolacyjnym. Wersje C i D (119 i 134 jednostki) mają takie same wymiary, jak A i B, lecz podtrzymują okna uchylne o otwieranych poziomo lub pionowo skrzydłach.

Wyniki wczesnych konsultacji pomiędzy partnerami inwestycji miały wpływ nie tylko na jakość strukturalną i ostateczny wygląd budynku. Dzięki zaangażowaniu doradczo-projektowemu Reynaers, zamawiający był w stanie także osiągnąć znaczne oszczędności finansowe.

Centrum Nauk Przyrodniczych
Architekt projektu: Rudy Uytenhaak i Tanya Buijs-Vitkova
Zamawiający: Uniwersytet w Groningen
Producent: Rutolux, Groesbeek
Doradca Reynaers ds. elewacji: Facade Consulting & Engineering, Eidhoven
Panele elewacyjne Raficlad: Holland Composites, Lelystadt
Systemy Reynaers: ECO SYSTEM (ES 50), CW 50