Od dawna wiadomo, iż istotny wpływ na samopoczucie człowieka ma estetyka pomieszczenia, w którym przebywa, a którą to między innymi kształtuje oświetlenie. Inaczej mówiąc istotne jest, by tak zaprojektować oświetlenie, abyśmy mieli poczucie, że nasz wzrok się nie przemęcza, a my sami odczuwamy komfort w pomieszczeniu, w którym przebywamy.

Oświetlenie mieszkania czy też domu w przeciwieństwie do obiektów użyteczności publicznej nie jest objęte żadnymi nakazami ani też określone normami. Jest to sprawa indywidualna każdego człowieka. O preferencjach oświetleniowych ludzi decyduje bardzo wiele czynników tak typowo technicznych jak rozkład i poziom luminancji oraz natężenia oświetlenia, temperatura barwowa czy też wskaźnik oddawania barw źródeł światła, ale także szereg innych czynników pozornie nie związanych z oświetleniem jak na przykład typ pomieszczenia (jego wielkość i kształt), rodzaj wykonywanych czynności, kolory powierzchni wnętrza i umeblowania, a także temperatura otoczenia, czy nawet akustyka wnętrza.
Percepcja powstająca w takich samych warunkach oświetlenia, zmienia się wraz z kontekstem - oświetlenie powodujące wrażenie przygnębienia w miejscu pracy, daje zupełnie inne wrażenie, na przykład prywatności, w restauracji czy w mieszkaniu.

Podczas projektowania oświetlenia w domu musimy pamiętać przede wszystkim o właściwym oświetleniu kuchni. Najważniejsze jest oświetlenie nad blatem roboczym, gdzie mamy do czynienia np. z krojeniem, mieleniem, itp. (zalecane natężenie oświetlenia wynosi 300 lx). Jeśli w kuchni zamierzamy spożywać posiłki (dotyczy się to każdego innego pomieszczenia np. salonu lub jadalni), dobrze jest umieścić bezpośrednio nad stołem dodatkowe oświetlenie. Należy pamiętać jednak, że w przypadku lampy zwieszonej istnieje możliwość olśnienia zarówno osób siedzących przy stole jak i stojących np. gdy w oprawie będzie widoczne źródło światła.

(Olśnienie jest niepożądanym stanem procesu widzenia, w którym odczuwa się niewygodę widzenia lub/i obniżenie zdolności rozpoznawania przedmiotów. Może być spowodowane bezpośrednio przez oprawy oświetleniowe lub pośrednio przez odbicie od powierzchni).

Pomieszczenie w którym spędzamy największą ilość czasu, to pokój dzienny, salon. To w nim się relaksujemy, czytamy, oglądamy telewizję, często spożywamy posiłki. Staje się on więc pomieszczeniem wielofunkcyjnym, w którym potrzebny jest więcej niż jeden rodzaj oświetlenia. Najczęściej mamy do czynienia z oświetleniem górnym (oprawy sufitowe – wbudowane, plafony, oprawy zwieszane), bocznym (kinkiety naścienne) czy też lampami wolno-stojącymi, które możemy dowolnie ustawiać w zależności od potrzeb. Warto także zwrócić uwagę na odpowiednie oświetlenie elementów dekoracyjnych takich jak obrazy, rzeźby czy też rośliny. Pamiętajmy, że światłem możemy wydobyć z nich dodatkowe walory estetyczne, co przekłada się na prestiż naszego miejsca zamieszkania.

W łazience zaleca się również kilka rodzajów oświetlenia- oświetlenie górne, boczne, a także punkty oświetleniowe przy lustrze. Zaleca się by takie oświetlenie było wodoodporne, czyli posiadało odpowiedni stopień ochrony IP (np. IP 44) - im bliżej wanny/prysznica, tym stopień IP powinien być wyższy.
Jeśli chodzi o sypialnię, powinniśmy zwrócić uwagę na oświetlenie przy łóżku. Często przed snem coś przeglądamy, czytamy. Ważne by to oświetlenie było dostosowane do naszej pracy wzrokowej (do swobodnego czytania, natężenie oświetlenia powinno wynosić około 300 lx).
Prawidłowe oświetlenie naszego mieszkania jest kwestią bardzo istotną, bo nawet najlepiej zaprojektowane wnętrze bez właściwego oświetlenia może być monotonne i niepraktyczne, a przecież ma to być miejsce naszego relaksu i ma stanowić źródło pozytywnych emocji. Pamiętajmy o tym, aby wybierając oprawę do mieszkania czy domu kierować się zarówno atrakcyjnym wzornictwem, jak również funkcjonalnością oprawy i jej przeznaczeniem.

Oświetlenie jest bardzo ważnym elementem konstrukcji każdego wnętrza, dlatego też musi być zawsze rozpatrywane w kontekście i projektowane w harmonii z pozostałymi elementami pomieszczenia.

Autor: Bartosz Duszczyk, architekt Internity